Herbestemming van gemeentelijk monument naar sociale huur en zorgwoningen, in opdracht van Plegt-Vos. 1m98 architecten heeft de restauratievisie opgesteld en in samenwerking met SVP Architectuur en Stedenbouw het herbestemmingsplan ontwikkeld.

Eikenstein is een voormalige tuchtschool voor meisjes, in 1905 ontworpen door W.C. Metzelaar. Het bestond uit een hoofdgebouw rond een centrale hof en twee dienstwoningen aan de voorzijde. In 1908-1909 kreeg het gebouw een nieuwe bestemming als Rijksopvoedingsgesticht, opnieuw aangepast naar een ontwerp van Metzelaar. De uitbreiding met een achtervleugel en verlengde zijgevels zorgde voor twee binnenhoven. In de jaren ’80 volgde een grote uitbreiding naar Penitentiaire Inrichting voor Jeugd, dit deel is gesloopt.

Het gemeentelijk monument is getransformeerd tot een bijzonder woongebouw waar erfgoed, natuur, wonen en zorg samenkomen. In het hoofdgebouw zijn ruim tachtig sociale huurappartementen gerealiseerd, waarvan een deel bestemd is voor bewoners met een zorgvraag. De eerste bewoners wonen sinds kort in hun nieuwe woning.

Toen het proces met de monumentencommissie door voorgaande partijen niet wilde vlotten, werden we ingeschakeld om het plan aan te passen: meer in lijn met de monumentwaarden. Onze aanpak resulteerde in het behoud van de nog originele noordvleugel en de sloop van aangetaste zijvleugels. Hier ontstaat ruimte voor nieuwbouw naar ontwerp van SVP om in een grotere woonbehoefte te voorzien. Daarnaast worden er ondersteunende functies, collectieve voorzieningen en buitenruimtes gecreëerd, waaronder een ontmoetingsplek voor de buurt. Zo ontstaat er niet alleen een woonfunctie, maar ook een bijdrage aan sociale cohesie en gemeenschapsvorming. Respect voor het verleden gecombineerd met een duurzame en maatschappelijk relevante toekomst.

Het monument uit 1904 is door 1m98 architecten gerestaureerd en verduurzaamd. Zowel het exterieur als het interieur kregen de oorspronkelijke kleurstelling terug, zonnekasten zijn gereconstrueerd (met daarachter moderne screens als zonwering) en de drie kenmerkende schoorstenen zijn weer terug op de daken van Eikenstein.

Er is bij de transformatie door 1m98 architecten in samenwerking met SVP veel aandacht besteed aan het behoud van de oorspronkelijke ruimtelijke structuur van de tuchtschool. De historische gangen, van waaruit de meisjes destijds uitsluitend uitzicht hadden op de binnentuinen, bleven behouden. Door de witte verf van de lambrisering te verwijderen, zijn de verschillende kleuren metselwerk weer zichtbaar. Ook kozijnen en wanden hebben weer kleur! Daarnaast komen herstelde paneeldeuren, tegelvloeren en monumentale trappen weer tot hun recht. Op de verdieping is een nieuwe galerij toegevoegd voor de ontsluiting van de woningen in de nieuwbouwvleugels. Zo kon de oorspronkelijke monumentale gang intact blijven.